نویسنده: اسماعیل کریمی
تاریخ: 24-04-1405
در پی سفر معاون وزیر ارتباطات و استقبال مسئولان ملی رقم خورد؛
گام بلند بام ایران برای رهبری تحول دیجیتال/ خیز استراتژیک شهرکرد برای تصاحب عنوان «پایلوت شهر ملی هوشمند»
از توسعه ۷۰ کیلومتری فیبر نوری اختصاصی و ورود هوش مصنوعی به شهرسازی تا تولد «کارت جامع شهروندی»/ شرط وزارت ارتباطات: تدوین نقشه راه ۳ ساله با تکیه بر شرکت‌های دانش‌بنیان
به گزارش پایگاه خبری نگین چهارمحال، شهرکرد، مرکز استان چهارمحال و بختیاری، با اتکا به توسعه جهشی زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات طی سه سال گذشته، ارتقای بسترهای سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و پی‌ریزی خدمات هوشمند شهری، رسماً وارد مدار رقابت برای انتخاب به‌عنوان پایلوت «شهر ملی هوشمند» در کشور شده است.
این ابتکار عمل که نخستین‌بار از سوی مدیریت شهری شهرکرد کلید خورد، در جریان سفر اخیر معاون حقوقی، امور دولت، مجلس و استان‌های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به استان با استقبال کم‌نظیر متولیان حوزه فاوا در سطح ملی مواجه شد تا پرونده این تحول تاریخی وارد فاز بررسی‌های نهایی و تدوین سند عملیاتی گردد.
چراغ سبز وزارت ارتباطات؛ موفقیت طرح‌های ملی در گرو اراده استانی است
محمد حاتمی‌زاده، معاون حقوقی، امور دولت، مجلس و استان‌های وزارت ارتباطات، در جریان سفر به شهرکرد با استقبال از این رویکرد پیشرو اظهار داشت: «سیاست‌گذاری و بسترسازی قانونی در سطح کلان توسط وزارت ارتباطات با هماهنگی نهادهایی چون وزارت کشور و مسکن در حال انجام است، اما واقعیت این است که تحقق شهر هوشمند بدون اراده پولادین استانداران، مدیران شهری و دستگاه‌های اجرایی ناممکن است.»
وی با تمجید از نگاه توسعه‌محور مدیریت ارشد چهارمحال و بختیاری افزود: «اگر شهرکرد بتواند این الگو را با موفقیت پیاده‌سازی کند، الگوی حاصله به‌عنوان نسخه‌ای موفق و قابل تعمیم در کل کشور مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت. از این رو، آغاز سریع اقدامات اجرایی و ایجاد هماهنگی‌های بین‌بخشی در استان یک ضرورت اساسی است.»
مزیت‌های اقلیمی و علمی استان؛ پیش‌ران اقتصاد دیجیتال
در همین راستا، ملک‌محمد قربانپور، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار چهارمحال و بختیاری با تشریح ظرفیت‌های علمی و موقعیت استراتژیک استان تصریح کرد: «وجود دانشگاه‌های مادر، خیل عظیم فارغ‌التحصیلان فنی و حضور شرکت‌های دانش‌بنیان پویا، پیش‌زمینه بسیار غنی برای توسعه فناوری‌های نوین در استان فراهم آورده است.»
وی افزود: «علاوه بر پتانسیل نیروی انسانی، شرایط اقلیمی خنک و جغرافیای ارتباطی استان، محیطی بی‌نظیر برای استقرار مراکز داده (دیتاسنترها) و زیرساخت‌های پردازشی کلان محسوب می‌شود. همچنین هوشمندسازی در حوزه‌هایی چون کشاورزی نوین و گلخانه‌ها در استان کلید خورده و مدیریت ارشد استان آمادگی دارد با برگزاری جلسات مستمر هفتگی، الزامات انتخاب شهرکرد به‌عنوان پایلوت ملی را با تمام توان محقق سازد.»
ماموریت پارک فناوری اطلاعات کشور: تدوین نقشه راه جامع تا سال ۱۴۰۷
مصطفی منافی، رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور (فاوا)، پیاده‌سازی شهر هوشمند را فرآیندی تدریجی و نظام‌مند دانست و تاکید کرد: «نخستین و مهم‌ترین گام برای شهرکرد، تدوین یک برنامه جامع سه‌ساله (افق ۱۴۰۵ تا ۱۴۰۷) با همکاری پارک علم و فناوری و زیست‌بوم دانش‌بنیان استان است.»
وی خاطرنشان ساخت: «پروژه‌های تعریف‌شده باید حتماً دارای مدل اقتصادی شفاف، بازگشت سرمایه مشخص و توجیه فنی باشند. پارک فاوا این آمادگی کامل را دارد که علاوه بر حمایت‌های کارشناسی، از طریق اعطای تسهیلات و تأمین بخشی از منابع مالی، از اجرای این طرح پشتیبانی کند و اولویت اصلی ما استفاده از نبوغ و توان شرکت‌های فناور بومی همین استان است.»
شهردار شهرکرد تشریح کرد: پازل‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری هوشمندسازی چگونه چیده شد؟
محمدحسین واحدیان، شهردار شهرکرد، در گفت‌وگویی مشروح با اشاره به پیشینه این طرح اظهار داشت: «طرح پایلوت شدن شهرکرد نخستین‌بار در جریان سفر رئیس‌جمهور به استان رسماً ارائه و به وزارت ارتباطات ارجاع شد. نگاه ما به مقوله شهر هوشمند، صرفاً استفاده از تکنولوژی‌های پرزرق‌وبرق نیست؛ بلکه هدف بنیادین، افزایش شفافیت، حذف بسترهای فسادزا، ارتقای سرمایه اجتماعی، کاهش هزینه‌های مدیریت شهری و دسترسی آسان و عادلانه شهروندان به خدمات است.»
شهردار شهرکرد از پیشرفت چشمگیر زیرساخت‌ها خبر داد و گفت: «تاکنون ۶۰ درصد از زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نیمی از بسترهای نرم‌افزاری مورد نیاز شهر هوشمند در شهرکرد استقرار یافته که این رقم تا پایان سال جاری به مرز ۷۰ درصد خواهد رسید؛ رقمی که پایه‌های لازم برای پایلوت شدن را به‌خوبی توجیه می‌کند.»
دستاوردهای عملیاتی مدیریت شهری در مسیر شهر هوشمند:
۱. شاهراه ارتباطی فیبر نوری و نظارت تصویری:
اجرای بیش از ۷۰ کیلومتر فیبر نوری اختصاصی با مشارکت شرکت آسیاتک جهت اتصال کلیه مناطق، نواحی و مراکز خدماتی شهرداری و همچنین اتصال سامانه‌های پایش تصویری و دوربین‌های ترافیکی در بیش از ۵۰ نقطه شهر از طریق فیبر نوری مخابرات.
۲. انقلاب هوش مصنوعی در سامانه ۱۳۷ و حوزه شهرسازی:
واحدیان از تحول در مرکز پیام ۱۳۷ شهرداری خبر داد و گفت: «با به‌کارگیری الگوریتم‌های هوش مصنوعی، پیام‌ها و شکایات مردمی به‌طور خودکار تحلیل، به حوزه مربوطه ارجاع، پیگیری و نتیجه نهایی بدون نیاز به مداخله سنتی به شهروند پیامک می‌شود. همچنین در حوزه شهرسازی، سیستمی هوشمند در حال طراحی است که با ورود اطلاعات ثبتی ملک، ضوابط ساخت، حداکثر تراکم و نحوه صدور پروانه را بدون کوچک‌ترین نیاز به مراجعه حضوری به کاربر ارائه می‌دهد.»
۳. سامانه یکپارچه شهرسازی؛ شفافیت تام از پروانه تا پایان‌کار:
تمامی فرآیندهای پیچیده ساختمانی اعم از کنترل نقشه‌ها، ارتباط مستقیم با سازمان نظام مهندسی، بازرسی‌های ساخت و کنترل تخلفات به‌صورت ۱۰۰ درصد الکترونیکی مدیریت می‌شود که گامی سترگ در مسیر حذف بروکراسی و امضاهای طلایی است.
۴. پایش ماهواره‌ای ناوگان و وزن‌کشی هوشمند پسماند:
تجهیز کلیه ماشین‌آلات عمرانی، خدماتی، امدادی و ناوگان اتوبوسرانی به سامانه‌های ردیاب برخط (GPS) و ثبت آنلاین فرآیند جمع‌آوری زباله از مبدأ، کنترل مسیر، توزین دقیق محموله‌ها که خطاهای سنتی و تخلفات وزنی پسماند را کاملاً مسدود کرده است.
۵. سوپراپلیکیشن شهری و «کارت هوشمند شهروندی» با رویکرد پاداش‌محور:
به گفته واحدیان، تجمیع تمامی خدمات شهری در قالب یک نرم‌افزار جامع تلفن همراه و همچنین صدور «کارت هوشمند شهروندی» در دستور کار است. این کارت چندمنظوره علاوه بر اتصال به شبکه شتاب و پرداخت کرایه‌های حمل‌ونقل و اماکن تفریحی، مجهز به سامانه انگیزشی (گیمیفیکیشن) خواهد بود؛ به‌گونه‌ای که شهروندان در ازای تفکیک پسماند از مبدأ یا رفتارهای صحیح ترافیکی، امتیازات و مشوق‌های مالی و رفاهی دریافت خواهند کرد.
فرجام سخن: آزمونی بزرگ برای شکوفایی بام ایران
به گزارش نگین چهارمحال، شهرکرد با جمعیتی بالغ بر ۲۰۰ هزار نفر، اکنون در یک پیچ تاریخی قرار گرفته است. تحقق ایده «پایلوت شهر ملی هوشمند» اگرچه به حمایت‌های اعتباری و نگاه کلان وزارتخانه‌های مربوطه متکی است، اما نیازمند وفاق جمعی مدیران استانی، مشارکت نخبگان دانشگاهی و فرهنگ‌سازی عمومی است. بی‌تردید در صورت تدوین یک نقشه راه علمی تا سال ۱۴۰۷، شهرکرد نه‌تنها کیفیت زیست شهروندان خود را به استانداردهای مدرن نزدیک می‌کند، بلکه نام خود را به‌عنوان قطب نوآوری شهری در زاگرس به ثبت خواهد رساند.